Gorący kontynent

Stosunki wodne Afryki wiążą się szczególnie silnie z klimatem. Stała sieć rzeczna i największe systemy wodne kontynentu występują w strefie okołorównikowej. W strefach zwrotnikowych rzeki zanikają i pojawiają się znów na obszarach o klimacie śródziemnomorskim, lecz charakteryzują się znacznymi wahaniami przepływów w ciągu roku. Podziałowi kontynentu na kotliny odpowiadają systemy rzeczne, które spływają koncentrycznie do dna obniżeń, np. system Konga, górnej Zambezi i Kubango w kotlinie Kalahari. Odrębny charakter rzeki tranzytowej o złożonym reżimie ma Nil, biorący początek w strefie równikowej. Zasilany w górnym biegu przez dopływy spływające z Wyżyny Abisyńskiej przedziera się w biegu środkowym i dolnym przez Saharę, tracąc po drodze znaczną część swych wód na skutek parowania. Na tym odcinku rzeka zawdzięcza swe istnienie zasilaniu przez wody podziemne. Nil Błękitny czerpie wody z opadów monsunowych w Abisynii - znajduje to odbicie w sezonowych zmianach stanu wody w rzece i powoduje regularne jej wylewy. Nil Biały w swoim górnym biegu w Sudanie dzieli się na liczne ramiona i tworzy w tej strefie wielkie rozlewiska, które w tropikalnym klimacie natychmiast pokrywają się zwartym kobiercem roślinnym. Wielkie rzeki przepływające przez wewnętrzne kotliny i progi przebijają się przełomami do morza, tworząc liczne wodospady, które utrudniają żeglugę i przedostanie się w głąb lądu.